Onmacht en machteloosheid
Onmacht: je staat erbij, je kijkt ernaar, je kunt niets en je voelt je volledige machteloosheid. De enige optie is toekijken hoe geliefden of bekenden psychisch lijden en/of zelfs afglijden. Want daar gaat dit blog over. De vraag is:
Hoe ga je om met situaties van onmacht en het gevoel van machteloosheid als je hier mee te maken hebt?
Er zijn vele situaties te benoemen waarin je je machteloos kunt voelen en geen controle hebt over de situatie. Ik richt mij nu op de hulp die wij vanuit onze kern aan onze medemens willen geven, maar die niet wordt geaccepteerd. Tenslotte zijn we sociale ‘dieren’ en willen we het beste voor elkaar.
Daar zit van oudsher onze oorsprong, onze kern. Voor elkaar zorgen om te overleven, samen jagen voor voedsel, samen bouwen aan veiligheid et cetera. Emotioneel zijn we verbonden om elkaar te steunen, van elkaar te leren, plezier te maken en te groeien. We zijn afhankelijk van elkaar voor liefde, genegenheid en voortplanting.
Kortom, we willen er voor elkaar zijn om hulp en ondersteuning te bieden.
Hulp weigeren
In mijn leven heb ik regelmatig met mensen te maken (gehad) die psychisch in de war zijn geraakt, geen hulp accepteren, verkeerde keuzes maken en/of zijn verzandt in de slachtofferrol. Wie mijn boek heeft gelezen, Wilskracht en Engelengeduld, weet hoe mijn beide ouders psychisch in de war waren https://praktijkdeoverwinning.nl/boek-wilskracht-en-engelengeduld/?swcfpc=1 Aangeboden hulp van psychologen en andere hulpverleners werd afgeslagen. Volgens mijn ouders was de hele wereld gek behalve zij.
Als dochter probeerde ik jaar in jaar uit mijn ouders te helpen en te motiveren om hulp te accepteren. Alles haalde ik uit de kast, want ik wilde niets liever dan dat ze hulp zouden krijgen. Dit deed ik met liefde, met boosheid, met zachtheid, met schreeuwen, met plezier, met verdriet en wanhoop. Met en zonder frustraties bleef ik naast ze staan. Ik wist niet beter en ik kon niet anders aangezien ik in hun web vastzat. Helaas kwam er geen verandering en bleven mijn ouders naar de fles en de antidepressiva grijpen. Mijn onmacht dat zij de hulp weigerden, maakte mij machteloos. Hun drank en pillen maakten het er niet beter op.
Van onmacht naar machteloosheid
Doordat je niet in staat bent iets te doen, verlies je de controle. Als je kijkt naar een situatie als mijn ouders dan weet je dat er iets moet gebeuren, maar je hebt geen invloed op de wil van een ander. Terwijl je ook weet dat het veel beter kan. Maar er is geen actie mogelijk, want als mensen niet willen dan kun je niets. Je kunt je daardoor hulpeloos voelen en het gevoel hebben dat je faalt. Je hebt alles geprobeerd zonder resultaat en dat kan leiden tot frustratie, woede en teleurstelling. Schuldgevoel ligt op de loer. Ik ken deze gevoelens en uitingen van de emoties.
Schuldgevoel
Je vraagt je af of je dingen anders had kunnen doen. Misschien heb je iets gedaan wat je beter niet had kunnen doen of iets nagelaten om te doen. Je zoekt de oorzaak bij jezelf. Het kan zover gaan dat je denkt dat jij de oorzaak bent dat de ander verkeerde keuzes maakt. Tevens kun je het gevoel hebben niet te voldoen aan jouw eigen normen en waarden, tenslotte word je vanuit jouw persoonlijke kern gestuurd om te helpen.
Plaatsvervangend schuldgevoel
In een afhankelijkheidsrelatie, zoals ouder-kind of man-vrouw, kun je jezelf verantwoordelijk houden voor de problemen van de ander. Tegelijkertijd kan een sterk inlevingsvermogen maken dat je het lijden van de ander voelt en daardoor kun je de verantwoordelijk voelen om in actie te komen. Eigen behoeftes worden opgeofferd om anderen te helpen, te ondersteunen en blij te maken. Het voelt alsof je medeplichtig bent aan de keuzes van anderen. Hierbij vergeten we een cruciaal thema:
Eigen verantwoordelijkheid
Ieder mens is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen leven en keuzes. Als het leven moeilijk wordt, heb je keuze uit twee:
– Hulp vragen
– Hulp weigeren
Het is een keuze om hulp te vragen én het is een keuze om te weigeren. Als omstander wil je natuurlijk dat er hulp geaccepteerd wordt en zul je hem of haar motiveren om dat te doen. Maar wanneer er geweigerd wordt, ligt de verantwoordelijkheid bij de persoon zelf. Jij en ik zijn daar als omstanders niet verantwoordelijk voor. Ook zijn we niet verantwoordelijk voor de gevolgen die hieruit ontstaan en kan het mogelijk zijn dat hiermee anderen beschadigd raken. Denk even aan mijn ouders die niet de verantwoordelijkheid namen voor zichzelf en daarmee ook niet voor mij.
Onmacht accepteren
Uiteindelijk liet ik mijn ‘zorg rol’ voor mijn ouders los en koos ik voor mezelf. Ik nam de verantwoordelijkheid voor mijn eigen leven. Het enige wat je dus kunt doen als mensen om je heen de nodige hulp blijven weigeren, is accepteren dat je het niet kunt veranderen. Daarmee laat je de verantwoordelijkheid daar waar het hoort.
Erken jouw grenzen
Sommige mensen hebben iets langer de tijd nodig om de juiste keuzes te maken en natuurlijk biedt je hulp en ondersteuning. Maar als het ten koste gaat van jezelf neem je teveel verantwoordelijkheid van de ander op je nek. Wees alert op wat je wel en niet kunt bieden. Bewaak jouw eigen grenzen, want daar ben jij verantwoordelijk voor.
Samengevat:
Mensen hebben een vrije wil en een eigen verantwoordelijkheid voor de keuzes die zij maken. Voorkom dat je meegaat in het drama als geliefden of bekenden verkeerde keuzes maken. Tenslotte ben jij op jouw beurt verantwoordelijk voor jezelf. Accepteer dat je niet meer kunt doen dan de verantwoordelijkheid bij de persoon in kwestie te laten. Accepteer dat er sprake is van onmacht van jou kant. Als je dat accepteert, zal het gevoel van machteloosheid verminderen en/of verdwijnen.
Herken je jezelf in dit blog? Stuur een Whatsapp of email met een hulpvraag en ik ben er voor je yvonne@praktijkdeoverwinning.nl
Liefs, Yvonne
